Η Κρήτη λέει είναι νησί, μα για το χαρτογράφο. Για μένα είναι η ΖΩΗ όξω από τον τάφο... (Αγνώστου)

Κυριακή 13 Ιανουαρίου 2013

Η παράσταση MedDet* από την ομάδα "Κι όμως κινείται" στο Βυρσοδεψείο


Το Βυρσοδεψείο είναι ένα διατηρητέο βιομηχανικό κτίριο 2000 τ.μ. στην περιοχή του Βοτανικού. Ο χώρος, καθώς δηλώνει και η ονομασία του, αρχικά χρησιμοποιούταν για την επεξεργασία δερμάτων, μέχρι που έγινε δωρεά από τον ιδιοκτήτη του για την φιλοξενία θεατρικών παραστάσεων και συναυλιών.
Εκεί βρέθηκα κι εγώ χθες το βράδυ για να παρακολουθήσω μια παράσταση διαφορετική από τις συνηθισμένες. Τη μουσικοχορευτική παράσταση "MedDet*" από την ομάδα "Κι όμως κινείται".


Η παράσταση είναι εμπνευσμένη από τα κείμενα του Γάλλου φιλόσοφου και κοινωνιολόγου Jean Baudrillar . Εδώ το λογικό και το παράλογο στην κυριολεξία ακροβατούν σε μια σκηνή όπου τίποτα δεν φαίνεται να βγάζει νόημα. Αυτό στην αρχή. Γιατί όσο η ώρα περνάει, ο λόγος, η κίνηση και η μουσική αρχίζουν να "δουλεύουν" μέσα σου. Κι ακόμα κι αν μέχρι το τέλος δεν έχεις βγάλει κάποιο συγκεκριμένο νόημα σχετικά με το "τι στο καλό ήταν τώρα αυτό που είδες;" σίγουρα κάτι πήρες και κάτι ένιωσες. Δεν βρίσκω τυχαίο το γεγονός ότι ο χώρος είχε γεμίσει τόσο που κάποιοι θεατές ήταν καθισμένοι οκλαδόν στο πάτωμα ενώ άλλοι παρακολούθησαν ολόκληρη την παράσταση όρθιοι και μάλιστα αδιαμαρτύρητα. Δεν ήταν τυχαίο το τετραπλό μπιζάρισμα και η ενθουσιώδης επιδοκιμασία του κοινού προς τους καλλιτέχνες στο τέλος της παράστασης. Κάτι έπρεπε να δώσει και ο θεατής αφού τόσα πήρε από τον καλλιτέχνη.. και είναι αλήθεια ότι τα παιδιά φαινόταν ότι το ζούσαν αυτό που έκαναν.
Αυτό που μου έκανε εντύπωση είναι το γεγονός ότι ο καθένας από εμάς, ακόμα κι αν αρχικά νιώθει τελείως "έξω από τα νερά του" δεδομένου ότι δεν πρόκειται για μια mainstream μορφή διασκέδασης, μπορεί να βρει σημεία ταύτισης και ενδιαφέροντος στην παράσταση. Αυτό μπορεί να είναι η γλώσσα (ακούγονται αποσπάσματα κειμένων στην ελληνική, την ισπανική και την τούρκικη γλώσσα), μπορεί να είναι τα εντυπωσιακά ακροβατικά που μαγνητίζουν το βλέμμα ή η μουσική που σου δημιουργεί μια πληθώρα συναισθημάτων, αλληλοσυγκρουόμενων μερικές φορές. Βλέπετε, η μουσική σύμπραξη είναι ένα επιπλέον «συν» σε αυτή την παράσταση. Τα ιδρυτικά μέλη των Mode Plagal (Κλέων Αντωνίου, Τάκης Κανέλλος και Θοδωρής Ρέλλος) μαζί με τον Δημήτρη Αποστολάκη από τους Χαΐνηδες! Οπωσδήποτε μου κίνησε το ενδιαφέρον να δω τι είχαν να συμπληρώσουν μουσικά μέσα μου οι καλλιτέχνες του ανεπανάληπτου άλμπουμ "Η κάθοδος των σαλτιμπάγκων" του οποίου τα τραγούδια ενώ τα έχω ακούσει τόσες φορές, κάθε φορά είναι σαν να τα ακούω για πρώτη φορά, κάθε φορά έχουν κάτι καινούργιο να μου πουν και νέα συναισθήματα να με γεμίσουν. Αυτή νομίζω είναι και η μαγεία της μουσικής.. Να συμπληρώσω ότι οι Mode Plagal με ενθουσίασαν και με το τελευταίο τους άλμπουμ το "Στην κοιλιά του κήτους" για την επιλογή τους να μελοποιήσουν τόσο επιτυχημένα  στίχους από την "Φαύστα" του λατρεμένου μου Μπόστ.
Επιστρέφοντας στη παράσταση, προσωπικά ένιωσα ένα συναίσθημα οικειότητας με όλο αυτό που παρακολουθούσα μόλις άκουσα την πρώτη δοξαριά της λύρας. Το έχω ξαναγράψει σε τούτο εδώ το blog και θα το ξαναγράψω γιατί είναι μια επαναλαμβανόμενη διαπίστωση στη ζωή μου. Όταν την Κρήτη την κουβαλάς μέσα σου, τη βρίσκεις παντού. Με εξέπληξε αληθινά ο τρόπος με τον οποίο ο παραδοσιακός χαρακτήρας του κρητικού στοιχείου εναρμονίζεται με το στοιχείο της ακροβασίας και του σύγχρονου χορού. Μα μήπως κι εμείς οι Κρητικοί δεν ακροβατούμε συνεχώς είτε κυριολεκτικά μέσα από μια εντυπωσιακή χορευτική φιγούρα όπου το σώμα αψηφά τους νόμους της βαρύτητας θέλοντας να φτάσει όσο πιο ψηλά γίνεται, να φτάσει άραγε τι και που:;... είτε μεταφορικά σαν λαός που πάντα έκανε αυτό που όριζε η ψυχή του και όχι η λογική του.. ως γνωστόν από τον Νίκο Καζαντζάκη "Η Κρήτη δεν θέλει νοικοκυραίους, θέλει κουζουλούς. Αυτοί οι κουζουλοί την κάνουν αθάνατη" αλλά και τραγουδισμένο από τον Κώστα Μουντάκη:
Φρόνιμοι και νοικοκυροί δε ζουν στον Ψηλορείτη.
μα οι κουζουλοί την κάμανε αθάνατη την Κρήτη...
Τέλος με την «αναφορά στην Κρήτη» γιατί άμα αρχίσω με μαντινάδες δεν τελειώνω ούτε του χρόνου. Απόψε είναι η τελευταία παράσταση της ομάδας. Θα είχε ενδιαφέρον να την παρακολουθήσετε όσοι το επιθυμείτε.

Χορός - ακροβασία ομάδα "Κι όμΩς κινείται" (http://www.kiomoskineitai.gr/):
Bentancor Camilo
Δημάς Βασίλης
Λινάρδου Αντιγόνη
Μαλκότσης Ερμής
Παρασκευοπούλου Ιωάννα
Σουγιουλτζή Χριστίνα
Μουσική σύνθεση και ερμηνεία:
Αντωνίου Κλέων (Mode Plagal)
Αποστολάκης Δημήτρης (Χαΐνηδες)
Κανέλλος Τάκης (Mode Plagal)
Ρέλλος Θοδωρής (Mode Plagal)
Φωτισμός:
Καψούρος Βασίλης
Σκηνικός Χώρος:
Bentancor Camilo
Κοστούμια:
Μάνεση Αγγελική
Μουζάκη Φανή
Χώρος:
Βυρσοδεψείο, Ορφέως 173
Ημερομηνίες: 11 - 13 Ιανουαρίου 2013
Ώρα: 21.00
Είσοδος: 10€

Κλείνω με ένα κείμενο του Jean Baudrillard από το βιβλίο του "Η διαφάνεια του κακού - Δοκίμιο πάνω στα ακραία φαινόμενα" (La transparence du mal):

"Κατά βάθος η επανάσταση έλαβε χώρα παντού, μόνο που αυτό δεν έγινε καθόλου όπως το περιμέναμε. Παντού ό,τι απελευθερώθηκε, αποδεσμεύτηκε από την έννοιά του, την ουσία του, την αξία του, την αναφορά του, την προέλευση και το σκοπό του και εξακολουθεί να λειτουργεί, μόνο που η ιδέα του έχει προ πολλού εκλείψει. Τίποτε (ούτε κι αυτός ο Θεός) δεν εξαφανίζεται πλέον από τέλος ή θάνατο, αλλά από πολλαπλασιασμό, κορεσμό και αύξουσα ακαθοριστία. Για μας τα πάντα είναι αποκρυπτογραφήσιμα εκ των προτέρων, έχουμε εξαιρετικά μέσα ανάλυσης αλλά όχι κατάστασης. Ζούμε θεωρητικά πολύ πιο πέρα από τα ίδια μας τα συμβάντα. Εξ' ου και η βαθιά μελαγχολία. Σε άλλες εποχές και σε άλλες κουλτούρες παράξενες άνθρωποι έζησαν και ζουν καταπτοημένοι μπροστά στο πεπρωμένο. Εμείς ζούμε καταπτοημένοι λόγω της απουσίας πεπρωμένου.Το κάθε τι, μας έρχεται μόνο από εμάς τους ίδιους. Ο καθένας έχει φορτωθεί την ευθύνη της ζωής του. Αβάσιμη ουτοπία. Θα έπρεπε να μετασχηματιστεί το άτομο σε δούλο της ταυτότητάς του, της θέλησής του, της ευθύνης του, του πόθου του, να ελέγχει όλα τα κυκλώματά του κι όλα τα κυκλώματα του κόσμου, που διασταυρώνονται μέσα στα γονίδιά του, στα νεύρα, στις σκέψεις του. Υποτέλεια ανήκουστη. Όλος ο κόσμος είναι διαβολικά ενήμερος για τον εαυτό του και για τον πόθο του. Όλα είναι τόσο απλά που εκείνος που προχωρά μεταμφιεσμένος γίνεται καταγέλαστος. Το τέλος των μυστηρίων."

Πέμπτη 20 Δεκεμβρίου 2012

Που θα πάει..

...ο τροχός θα γυρίσει. Έτσι, γιατί η ελπίδα πεθαίνει τελευταία.

Στίχοι: Τάσος Οικονόμου
Μουσική: Γιώργος Χατζηνάσιος
Τραγούδι: Μανώλης Μητσιάς
Μπουζούκι: Κώστας Παπαδόπουλος
Δίσκος: Διαδρομή (1973)

Σάββατο 1 Δεκεμβρίου 2012

Χρόνης Μίσσιος: Η ζωή μας μια φορά μάς δίνεται... Άπαξ.





Η ζωή μας μια φορά μας δίνεται. Άπαξ, που λένε, σα μια μοναδική ευκαιρία. Τουλάχιστον μ' αυτήν την αυτόνομη μορφή της δεν πρόκειται να ξαναυπάρξουμε ποτέ.
Και μεις τι την κάνουμε, ρε; Αντί να την ζήσουμε;
Τι την κάνουμε; Τη σέρνουμε από δω κι από κει δολοφονώντας την...
Οργανωμένη κοινωνία, οργανωμένες ανθρώπινες σχέσεις.
Μα αφού είναι οργανωμένες, πώς είναι σχέσεις;
Σχέση σημαίνει συνάντηση, σημαίνει έκπληξη, σημαίνει γέννα συναισθήματος, πώς να οργανώσεις τα συναισθήματα...
Έτσι, μ' αυτήν την κωλοεφεύρεση που τη λένε ρολόι, σπρώχνουμε τις ώρες και τις μέρες μας, σα να είναι βάρος. Και μας είναι βάρος.  Γιατί δε ζούμε...  Κατάλαβες;
Όλο κοιτάμε το ρολόι! Να φύγει κι αυτή η ώρα, να φύγει κι αυτή η μέρα, να έρθει το αύριο και πάλι φτου κι απ'την αρχή.
Χωρίσαμε τη μέρα σε πτώματα στιγμών, σε σκοτωμένες ώρες που θα τις θάβουμε μέσα μας, μέσα στις σπηλιές του είναι μας, στις σπηλιές όπου γεννιέται η ελευθερία της επιθυμίας, και τις μπαζώνουμε με όλων των ειδών τα σκατά και τα σκουπίδια που μας πασάρουν σαν "αξίες", σαν "ανάγκες", σαν "ηθική", σαν "πολιτισμό".
Κάναμε το σώμα μας ένα απέραντο νεκροταφείο δολοφονημένων επιθυμιών και προσδοκιών. 
Αφήνουμε τα πιο σημαντικά, τα πιο ουσιαστικά πράγματα, όπως να παίξουμε και να κουβεντιάσουμε με τα παιδιά και τα ζώα, με τα λουλούδια και τα δέντρα, να παίξουμε και να χαρούμε μεταξύ μας, να κάνουμε έρωτα, να απολαύσουμε τη φύση, τις ομορφιές του ανθρώπινου χεριού και του πνεύματος, να κατεβούμε τρυφερά μέσα μας, να γνωρίσουμε τον εαυτό μας και το διπλανό μας...
Όλα, όλα Σαλονικιέ, τ' αφήσαμε, γι' αυτό το αύριο, που δεν θα 'ρθει ποτέ...
Μόνο όταν ο θάνατος χτυπήσει κάποιο αγαπημένο μας πρόσωπο, πονάμε, γιατί συνήθως σκεφτόμαστε πως θέλαμε να του πούμε τόσα σημαντικά πράγματα, όπως:
Πόσο τον αγαπούσαμε, πόσο σημαντικός ήταν για μας.
Όμως, τ' αφήσαμε για αύριο.
Για να πάμε πού ρε Σαλονικιέ; Αφού ανατέλλει, δύει ο ήλιος, και δεν πάμε πουθενά αλλού παρά στο θάνατο.
Και μεις οι μαλάκες, αντί να κλαίμε το δειλινό, γιατί χάθηκε άλλη μια μέρα απ' τη ζωή μας, χαιρόμαστε!
Ξέρεις γιατί; Γιατί η μέρα μας είναι φορτωμένη με οδύνη, αντί να είναι μια περιπέτεια, μια σύγκρουση με τα όρια της ελευθερίας μας. 
Την καταντήσαμε έναν καθημερινό -χωρίς καμιά ελπίδα ανάστασης- θάνατο!
Διότι, αυτός είναι ο θάνατος!
Ο άλλος, όταν γεράσουμε σε αρμονία και ελευθερία με τον εαυτό μας, όταν δηλαδή παραμείνουμε εμείς, δεν είναι θάνατος. Είναι μετάβαση.
Είναι διάσπαση σε μύριες άλλες ζωές, στις οποίες, αν εδώ σε τούτη τη μορφή ζωής είσαι ζωντανός, αν δεν δολοφονήσεις την ουσία σου, εκεί, θα δώσεις χάρη κι ομορφιά, όπως η Μαρία, που φούνταρε προχτές από την ταράτσα για να μην πεθάνει...
Ήρθανε να την πάρουνε, και η Μαρία, είπε το "όχι", με τον πιο αμετάκλητο τρόπο.
Πήγαμε στην κηδεία της. Και τι άκουσα τον παπά να λέει;
"Χοῦς εἶ, καὶ εἰς χοῦν ἀπελεύσει"...
Και τότε κατάλαβα, πως η Μαρία σώθηκε.
Του χρόνου, όλα τα στοιχεία της, που τα κράτησε ζωντανά σε τούτη τη μορφή ζωής, θα γίνουν πανσέδες, δέντρα, πουλιά, ποτάμια... -
Ο συγγραφέας Χρόνης Μίσσιος έφυγε από τη ζωή πριν από περίπου 10 μέρες. Η παρακαταθήκη που άφησε, ανεκτίμητη. Λόγια που μιλάνε απευθείας στην καρδιά, σκέψεις που όλοι -θέλω να ελπίζω πως- τις κάνουμε αλλά αλήθεια; Πόσοι έχουμε το θάρρος και την ψυχή να τις πράξουμε; Η μεγαλύτερη επιθυμία μου είναι αν ο Θεός με αξιώσει και φύγω από τούτη τη ζωή πλήρης ημερών, οι γύρω μου να πούνε για μένα ότι έζησα μια καλή ζωή, ότι δε χαράμισα ανούσια αυτό το θείο δώρο. Ας είναι.. τη νύχτα αυτή τη στολίζει ένα καταπληκτικό φεγγάρι. Τα σύννεφα που διασχίζουν βιαστικά τον ουρανό μοιάζουν σα να θέλουν να παίξουν με εμάς εδώ κάτω το κρυφτούλι. Μια μας κρύβουν το φεγγαράκι, μια μας το φανερώνουν. Πάω λοιπόν κι εγώ να χαζέψω αυτό το κρυφτούλι. Είναι μια μοναδική ευκαιρία που θα έλεγε και ο κ. Μίσσιος. Γιατί αυτή τη μοναδική στιγμή σε αυτή τη μορφή της δε θα την ξαναζήσω..

Κυριακή 28 Οκτωβρίου 2012

Όποιος κρατάει άρματα...

Όποιος κρατάει άρματα πρέπει να τα τιμήσει
κι όχι γυναίκα έγκυο να τη δολοφονήσει..
(Αγνώστου)


Η μαντινάδα αυτή είναι γραμμένη σε ένα τάφο που βρίσκεται στα Χαρχαλιανά Κισσάμου Χανίων. Αναφέρεται σε ένα Γερμανό στρατιώτη, ο οποίος σκότωσε κατά τη διάρκεια της Κατοχής, μια έγκυο γυναίκα. Δεν γνωρίζω ποιος έβγαλε τη μαντινάδα, μπορώ να υποθέσω μόνο ότι ήταν κάποιος από το σόι της αδικοσκοτωμένης..

Παρασκευή 19 Οκτωβρίου 2012

Ο ΟΛΠ Α.Ε. τιμάει το Νικηφόρο Βρεττάκο


    ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΥΠΟΥ (16.10.2012)



Τον ποιητή Νικηφόρο Βρεττάκο αποφάσισε να τιμήσει το Ιστορικό Αρχείο ΟΛΠ σε ειδική ποιητική βραδιά, η οποία θα γίνει στην αίθουσα εκδηλώσεων του ΟΛΠ Α.Ε., την Τετάρτη 5 Δεκεμβρίου 2012, ώρα 19:00. Η εκδήλωση γίνεται σε στενή συνεργασία με τη Δημόσια Βιβλιοθήκη της Σπάρτης και το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ).
Όπως είναι γνωστό το 2012 έχει ανακηρυχθεί από το ΕΚΕΒΙ ως “έτος Βρεττάκου”, με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννησή του.
Η απόφαση για την τιμητική αυτή εκδήλωση ελήφθη λόγω της ιδιαίτερης σχέσης του ποιητή με τον ΟΛΠ Α.Ε.: Η γυναίκα του Καλλιόπη, υπήρξε υπάλληλος του ΟΛΠ, αγωνίστρια κατά τη διάρκεια της κατοχής, κατά των κατακτητών και πρωτοπόρος συνδικαλίστρια στα θέματα κοινωνικής αλληλεγγύης. Απολύθηκε από τον ΟΛΠ το 1954 “λόγω κοινωνικών φρονημάτων”. Η οικογένεια Βρεττάκου για ένα διάστημα έζησε σε χώρο, που της παραχώρησε ο Σύλλογος Εργαζομένων στην οδό Καραϊσκου, στον Πειραιά.
Στην εκδήλωση, την οποία θα συντονίσει και θα μιλήσει ο γιος του ποιητή  κ.Κώστας Βρεττάκος, θα μιλήσουν ο καθηγητής Πανεπιστημίου φιλόλογος κ.Γιώργος Ανδρειωμένος, ο Πρόεδρος του ΕΚΕΒΙ και συγγραφέας κ. Θανάσης Βαλτινός, θα μιλήσουν και θα απαγγέλουν ο ποιητής κ. Αντώνης Φωστιέρης και ο κ. Γιώργος Ανωμερίτης.
Στην ποιητική βραδιά θα συμμετάσχει απαγγέλλοντας και τραγουδώντας μελοποιημένα ποιήματα του Νικηφόρου Βρεττάκου η κ. Αλίκη Καγιαλόγλου.

Παρασκευή 12 Οκτωβρίου 2012

Αφιέρωμα της ΕΤ1 στη δεκαετία του 1940

Ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος, το έπος του ’40, η Κατοχή, η Εθνική Αντίσταση, η Απελευθέρωση και ο Εμφύλιος στη μικρή οθόνη.




Ένα εικοσαήμερο θεματικό αφιέρωμα στη δεκαετία του ’40, με περισσότερες από 230 ώρες προγράμματος, θα έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν οι τηλεθεατές μέσα από τη συχνότητα της ΕΤ1, από τις 12 έως και τις 31 Οκτωβριου.
Καθημερινά από τις 17.00 μέχρι και τις 02.00, η έναρξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, το έπος του ’40, η Κατοχή, η Εθνική Αντίσταση, η Απελευθέρωση και ο Εμφύλιος, έρχονται στη μικρή οθόνη μέσα από  ελληνικά και ευρωπαϊκά ντοκιμαντέρ, ποιοτικές διεθνείς συμπαραγωγές, ελληνικές και ξένες σειρές εποχής, κινηματογραφικές ταινίες, θεατρικές παραστάσεις και μοναδικά ντοκουμέντα εποχής, τα οποία παρουσιάζονται για πρώτη φορά στο ελληνικό κοινό.
Είκοσι εκπρόσωποι των Γραμμάτων και των Τεχνών και δημοσιογράφοι της ΕΡΤ – ένας κάθε ημέρα – θα παρουσιάσουν το αφιέρωμα. Η Μαριλένα Κατσίμη, ο Χρήστος Βασιλόπουλος, η Λυδία Κονιόρδου, η Αλεξάνδρα Παντελάκη, ο Γιώργος Αυγερόπουλος, η Σοφία Σεϊρλή, ο Γιώργος Μιχαλακόπουλος, ο Ακύλλας Καραζήσης, ο Προκόπης Δούκας, ο Αντώνης Καφετζόπουλος, ο Πέτρος Μάρκαρης, η Οντίν Λιναρδάτου, η Λυδία Φωτοπούλου, ο Δημήτρης Λιγνάδης, ο Στέλιος Κούλογλου, η Βίκυ Φλέσσα, ο Νίκος Καραθάνος, ο Γιώργος Αμυράς, η Ρένια Τσιτσιμπίκου και η Κατερίνα Ζαχαροπούλου, θα προλογίζουν και θα σχολιάζουν τα ντοκιμαντέρ, τις εκπομπές και τις ταινίες που θα περιλαμβάνονται κάθε μέρα στο αφιέρωμα.


Έλληνες, Γερμανοί, Γάλλοι και Βρετανοί ντοκιμαντερίστες αποκαλύπτουν, τεκμηριώνουν και θυμίζουν, όσα δεν πρέπει να σβησθούν από τη συλλογική μνήμη για την άνοδο και την πτώση του φασισμού, το Ολοκαύτωμα και την καταστροφή της Ευρώπης.
Η πορεία από το «αυγό του φιδιού» στη λαίλαπα του ναζισμού, καταγράφεται μέσα από εξαιρετικά τεκμηριωμένα και δραματοποιημένα ιστορικά ντοκιμαντέρ, όπως «ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΤΟΥ ΓΚΑΙΜΠΕΛΣ», «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΤΕΤΡΑΔΙΑ ΤΗΣ ΝΥΡΕΜΒΕΡΓΗΣ», «ΟΙ ΜΑΧΗΤΕΣ ΤΗΣ ΣΚΙΑΣ», «ΝΥΡΕΜΒΕΡΓΗ, Η ΔΙΚΗ ΤΩΝ ΝΑΖΙ», «ΓΕΡΜΑΝΙΚΟ ΜΥΣΤΙΚΟ» κ.α.
Η εποποιία του ’40 και της Εθνικής Αντίστασης, αλλά και τις καταστροφικές συνέπειες της Κατοχής και του Εμφυλίου, ανασυντίθενται μέσα από ντοκιμαντέρ διεθνούς συμπαραγωγής, όπως «Ο ΒΡΩΜΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΟΛΙΝΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ», «Ο ΤΖΟΥΛΙΟ ΑΝΤΡΕΟΤΤΙ ΘΥΜΑΤΑΙ», «ΕΝΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΡΓΥΡΗ», καθώς και από ελληνικές σειρές ντοκιμαντέρ, όπως «ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ»  του Αντώνη Βογιάζου και του Σωτήρη Αναστασιάδη, «ΒΙΟΙ ΠΑΡΑΛΛΗΛΟΙ ΤΟΥ ΕΜΦΥΛΙΟΥ» και επεισόδια των σειρών «ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ», «ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΧΩΡΙΣ ΣΥΝΟΡΑ», «ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» και  «ΑΥΤΟΠΤΗΣ ΜΑΡΤΥΡΑΣ».
Ξεχωριστοί Έλληνες από όλους τους χώρους του δημόσιου βίου, καταθέτουν τις μαρτυρίες τους στις εκπομπές «ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΒΡΑΔΙΑ» με τον Στέλιο Κούλογλου, «ΕΞΙΣΤΟΡΕΙΝ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΕΙΝ» με τον Γιάννη Τζαννετάκο και «ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ» του Γιώργου Πετρίτση, ενώ ο πνευματικός περίγυρος της περιόδου περιγράφεται μέσα από τις σειρές «ΕΠΟΧΕΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ» του Τάσου Ψαρρά, «ΜΟΝΟΓΡΑΜΜΑ» των Γιώργου και Ηρούς Σγουράκη και «ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΠΟΥ ΕΓΡΑΨΑΝ ΙΣΤΟΡΙΑ» του Γιώργου Ζέρβα.
Ακόμα, το κλίμα της ταραγμένης δεκαετίας του ’40 έρχεται στη μικρή οθόνη, με τις ελληνικές σειρές εποχής «ΑΚΥΒΕΡΝΗΤΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ» - την αριστουργηματική τριλογία του Στρατή Τσίρκα, μέσα από τη σκηνοθετική ματιά του Ροβήρου Μανθούλη – και «ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΔΟΙΠΟΡΟΙ», τηλεοπτική μεταφορά του ομότιτλου μυθιστορήματος του Γ. Θεοτοκά, σε σκηνοθεσία Χρήστου Παληγιαννόπουλου. Στο πλαίσιο του αφιερώματος θα μεταδοθεί και η δημοφιλής βρετανική σειρά εποχής αυτοτελών επεισοδίων “FOYLE’S WAR”, παραγωγής ITV.

Αναδημοσίευση από το ΒΗΜΑ 08/10/2012 14:39 http://www.tovima.gr

Αντώνη Σουρούνη, «Tο μουστάκι» (απόσπασμα)


 "Ο άντρας που 'ναι από γενιά κι από μεγάλο τζάκι
    φαίνεται απ' το στρίψιμο που κάνει στο μουστάκι" (Αγνώστου)
   

 Το σήμα κατατεθέν του πατέρα μου ήταν πάντα το χοντρό του μουστάκι. Στη δεκαετία του πενήντα, όταν πήγε στη Γερμανία να δουλέψει, μετά από λίγον καιρό ο προϊστάμενος στο εργοστάσιο του είπε: «Ή τη δουλειά ή το μουστάκι. Διάλεξε ποιο από τα δυο θες να χάσεις».
  Την εποχή εκείνη υπήρχαν πολύ λίγοι ξένοι κι ακόμη λιγότεροι ξένοι με μουστάκι. Όταν θέλησε να μάθει τον λόγο, του είπαν ότι οι Γερμανοί συνάδελφοι τον βλέπουν και τρομάζουν. Ο πατέρας μου ήξερε καλά τι θα πει τρόμος. Είχε ζήσει τη σφαγή της Σμύρνης, είχε ζήσει το Αλβανικό Μέτωπο, τον Εμφύλιο, τη φτώχεια, την ανεργία, δεν ήθελε λοιπόν να τρομάζει τους ανθρώπους. Το ξύρισε. Τώρα όμως, τρόμαξε ο ίδιος και σε ένα μήνα το ξανάφησε. «Ας με διώξουν», είπε. «Δεν θα μου λεν οι Γερμανοί πώς να ξυρίζομαι».
  Δεν τον έδιωξαν, γιατί είχαν προλάβει να δούνε όλοι πως δίχως εκείνες τις τρίχες ήταν κι αυτός ένας συνηθισμένος άνθρωπος σαν τους ίδιους και δεν υπήρχε λόγος να τον φοβούνται. Είχαμε προλάβει όμως κι εμείς να διαπιστώσουμε γιατί οι γείτονές μας Γερμανοί δεν καλημέριζαν την καλημέρα μας. Μας φοβούνταν. Εμείς φοβόμασταν αυτούς κι αυτοί εμάς. Όταν μπαίναμε στο μπακάλικο να ψωνίσουμε, ο μπακάλης βιαζόταν να ξεμπερδεύει μαζί μας και, αν τύχαινε κανένας γείτονας να 'ρχεται από απέναντι, άλλαζε καλού κακού πεζοδρόμιο. Οι ποσότητες των τροφίμων που αγοράζαμε, τον είχαν τρομάξει και το είχε διαδώσει παντού. Άλλωστε μας έβλεπαν όλοι που γυρίζαμε καταφορτωμένοι. [...].
 Ο δρόμος που έμεναν οι γονείς μου ήταν ένας εργατικός δρόμος που σπάνια συναντούσες άνθρωπο. Ολημερίς βρίσκονταν κλεισμένοι στα εργοστάσια, ολοβραδίς μπρος στην τηλεόραση κι ολονυχτίς κοιμούνταν. Όποιος έκανε κάτι έξω απ' αυτά, ήταν ύποπτος. Οι συμπατριώτες μας, που έρχονταν από μακριά να γιορτάσουμε τις άγιες μέρες, τους τρόμαζαν και τους πανικόβαλλαν. Παρακολουθούσαν πίσω από τις κουρτίνες τα αυτοκίνητα που κατέφθαναν γεμάτα οικογένειες, ταψιά και τεντζερέδες, και δεν μπορούσαν να καταλάβουν τι συμβαίνει. Για εκείνους ήταν άγριες μέρες και δεν ησύχαζαν, ώσπου ν' ακούσουν τα αυτοκίνητα να φεύγουν. Ρωτούσαν τον σπιτονοικοκύρη μήπως υπήρχε καμιά κρυφή ταβέρνα μες στο σπίτι του και ποιος πληρώνει όλα τούτα τα φαγιά. Εκείνος φοβόταν πιο πολύ απ’ όλους, γιατί είχε καταντήσει να 'ναι ξένος μέσα στο ίδιο του το σπίτι. Μόνο η δική του οικογένεια ήταν γερμανική κι ούτε ήξερε μέχρι πότε θα εξακολουθούσε να 'ναι.
 Μέσα στο αχούρι του ζούσαν άλλες δυο οικογένειες αλλοδαποί, μία ιταλική και μια ακόμα ελληνική. Οι μόνοι γκασταρμπάιτερ σ' ολόκληρη την περιοχή. Όλοι αυτοί ανεβοκατέβαιναν τις σάπιες σκάλες που χρησιμοποιούσαν η γυναίκα του και τα παιδιά του, μπαινόβγαιναν στο ίδιο αποχωρητήριο της αυλής με ξεκούμπωτα πουκάμισα και λυμένα ζωνάρια και ανοιγόκλειναν την ίδια πόρτα, που πίσω της ποτέ δεν ήξερες τι σε περιμένει. Τα 'λεγε όλα αυτά στους γείτονες, όταν τον κατηγορούσαν πως έφερε μες στα πόδια τους τούς αγριωπούς και πεινασμένους αγνώστους για μία χούφτα μάρκα. Προσπαθούσε να τους πείσει, ότι τα κεφαλάκια και τα έντερα που έβλεπαν να κουβαλάνε οι νοικάρηδές του, προέρχονταν από αρνάκια που αγόραζαν κανονικά από τα σφαγεία κι όχι από σφαγμένους Γερμανούς. Τι να πει κι ο ίδιος, που τα παιδιά του τού μιλούσαν ήδη λέξεις ακαταλαβίστικες και τρώγανε όλα αυτά […].
  Το σπίτι του βρωμοκοπούσε σκόρδο χωρίς να το βάζει στο στόμα του. Όπως κι εκείνοι, μισούσε το σκόρδο κι, όμως, ήταν αναγκασμένος να ανέχεται την μπόχα του, για να μπορεί ν' αγοράζει τα λουκάνικα που τόσο αγαπούσε. Η κόρη του αγάπησε το σκόρδο, επειδή προηγουμένως αγάπησε τον Έλληνα που το 'τρωγε. Όταν περνάω από την Κολωνία, πηγαίνω και τους βλέπω. «Το καλοκαίρι θα 'ρθω στην Ελλάδα», μου λέει κάθε φορά ο παλιός μου σπιτονοικοκύρης. «Ο εγγονός μου μαθαίνει Eλληνικά». Ποτέ δεν ήρθε. Και γιατί να ’ρθει άλλωστε; Η Ελλάδα πήγε κοντά του.

Πηγή: Εγχειρίδιο Κειμένων Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, επιλογή κειμένων Nικόλαος Ε. Παπαδογιαννάκης, Eλπινίκη Nικολουδάκη-Σουρή, Eυρυδίκη Λελεδάκη, Ε.ΔΙΑ.Μ.Ε., Ρέθυμνο 2007, σ. 18-20